ul.Karłowicka 3,
62-006 Kobylnica

+48 (61) 81-50-113
szkola.wierzonka@gmail.com

PROFILAKTYKA LOGOPEDYCZNA

         Profilaktyce logopedycznej przyświeca szczytny cel, przeniesiony z nauk medycznych, że łatwiej jest zapobiegać niż leczyć.       

Dla dociekliwych    

   Nie podobne oddzielić dwóch rzeczy: głowy i ręki. Ręka zręczna bez głowy, która nią kieruje, jest narzędziem ślepym; głowa bez ręki,  która realizuje jej poczynania intelektualne, jest bezsilna.                                                                                     C. Bernard,1865.  

Wpływ motoryki precyzyjnej na rozwój mowy.              

Motoryka precyzyjna i mowa to umiejętności zaliczane do tzw. wyższych czynności mózgowych. "Ich rozwój przebiega równolegle, we wzajemnej zależności oraz w zależności od ogólnego poziomu ruchowego"[1]. Pojawieniu się pewnych umiejętności ruchowych towarzyszy wystąpienie określonych zdolności do wytwarzania dźwięków. Przykładowo, na wspólnej osi rozwoju:

a) w 3-4m kształtują się pierwsze koordynacje: ręka-przedmiot, ręka-ręka (łączenie rączek w linii środka) a także reakcja na różne dźwięki; pojawiają się pierwsze głoski prymarne; występuje koordynacja języka i wibracja strun głosowych;

b) 9-10m to czas współistnienia mechanizmów naśladownictwa: dziecko w tym czasie przeciwstawia kciuk pozostałym palcom (chwyt pęsetkowy), celowo upuszcza przedmiot, klaszcze, uderza o siebie dwa przedmioty, próbuje kopiować ruchy  i intonacje wypowiedzi opiekuna; wykształca się umiejętność świadomego podwajania sylab.            

Na ścisły związek mowy i funkcji manualnych wskazuje organizacja mózgowa i lokalizacja czynnościowa. Obszar kory mózgowej odpowiedzialny za ruchy całej kończyny górnej, a szczególnie dłoni, kciuka i palców, zajmuje zdumiewająco dużą powierzchnię w stosunku do innych części ciała. Dzieje się tak, ponieważ rozmiar pól ruchowych w mózgu jest proporcjonalny do precyzji
i komplikacji wykonywanych ruchów. Analiza mapy mózgu (Penfield,  T. Rasmussen, 1950) [2] wskazuje na sąsiadowanie ze sobą pasm odpowiedzialnych

                                             za ruchy i czucie w obrębie kończyn górnych i twarzy. Z czego możemy wnosić, iż dostarczanie różnorakich doznań przez stymulację dłoni pobudza także rozwój mowy[3]. W tylnej części płatów czołowych znajduje się
tzw. kora ruchowa (neurony kontrolujące określone grupy mięśniowe), natomiast kora czuciowa zlokalizowana jest w płatach ciemieniowych, analizuje czucie powierzchniowe i głębokie. Dotykowy układ zmysłowy stanowi bazę do rozwoju innych układów zmysłowych. Jest niezmiernie ważny w opanowaniu umiejętności sensoryczno-motorycznych oraz praksji.              

(...) Fizjologia rozwoju sprawności dowodzi, iż kształtowanie kolejnych chwytów zmierza do: dysocjacji palców, zwłaszcza przeciwstawności kciuka i pozostałych palców w celu rozwinięcia zdolności manipulacyjnych. Nie byłoby to w pełni możliwe bez właściwego napięcia mięśniowego,  odpowiedniej kontroli ustawienia głowy, stopniowego rozwoju koordynacji wzrokowo-ruchowej. Planując zatem etapy terapii ręki należy pamiętać o prawie proksymalnodystalnym, które mówi o tym, że rozwój kontroli w częściach dystalnych jest możliwy w momencie uzyskania stabilizacji centralnej. Oznacza to, iż dopiero stabilny tułów warunkuje kontrolę części ciała położonych obwodowo, czyli w kończynach górnych i dolnych. Od nauczyciela-terapeuty wymaga wprowadzenia kolejno ćwiczeń rozmachowych do usprawniania ruchomości obręczy barkowej, następnie ćw. manualnych łokcia
i nadgarstka, by cały proces zakończyć ćw. manipulacyjnymi palców, które będą doskonalić pożądany chwyt. Opanowanie przez dziecko sprawności ruchowej w tym motoryki precyzyjnej wymaga pewnej dojrzałości, dopóki układ nerwowy i mięśnie nie są dobrze rozwinięte, bezskuteczne są próby wyuczenia dziecka precyzyjnych ruchów.            

Wszystkie  ruchy manipulacyjne są doskonalone przez dziecko w ciągu kolejnych lat życia. Manipulacja rozumiana jako działanie na przedmiotach za pomocą ręki pod kontrolą wzroku, czyli zdolność chwytania i operowania przedmiotami oparta jest o ruch chwytny. W pierwszym roku życia mówimy o manipulacji niespecyficznej, kiedy to dziecko bierze zabawkę do ręki, wkłada ją do buzi, potrząsa nią, a następnie uderza. Wraz z momentem poruszania przedmiotem zgodnie z jego przeznaczeniem, rozpoczyna się okres manipulacji specyficznej, dzieje się tak najczęściej pod koniec pierwszego roku życia. W ciągu kolejnych lat doskonali się swobodne, niezależne ruchy palców, zwiększa się ruchomość łuków śródręcza - wzrasta złożoność i precyzja ruchów. Następuje rozwój zdolności grafomotorycznych przez modelowanie (będące podstawą rozwoju motoryki małej) oraz aktywności graficznej, która przejawia się w rysunku i kolorowaniu na bazie których kształtuje się pisanie właściwe. Rozwój rysunku, kolorowania i modelowania można podzielić na etapy, o czym doskonale wiedzą
i co w swojej pracy uwzględniają nasi nauczyciele nauczania wczesnoszkolnego. Przypomnijmy, rozwój chwytu narzędzia pisarskiego kształtuje się następująco:

1) chwyt cylindryczny (dłoniowy) 1-2 r. ż

2) grzbietowy chwyt palcowy (palczasty pronacyjny) 2-3 r. ż

3) statyczny chwyt statywowy 3-4 r. ż

4) dynamiczny chwyt statywowy 4-5 r. ż.    

               

1) CHWYT DŁONIOWY 12-15 M.Ż. W wieku 12-15 miesięcy dzieci stosują chwyt dłoniowy supinacyjny - używają całego ramienia do kolorowania.  

                       

   2) CHWYT PALCZASTY PRONACYJNY 2-3 LATA  W wieku 2-3 lat dzieci  posługują się chwytem palczastym pronacyjnym. Palce są teraz skierowane do dołu w kierunku kartki, przy czym wszystkie palce są używane razem. Ruch prowadzony jest z obręczy barkowej.                    

3) CHWYT STATYCZNY STATYWOWY 3-4 R.Ż. W wieku 3 - 4 lat dzieci przechodzą na chwyt statyczny statywowy. Ruch może  być jeszcze prowadzony z ramienia, nadgarstek jest jeszcze mało mobilny i statyczny.                      

 

 

4) CHWYT STATYWOWY DYNAMICZNY 4,5 – 7 R. Ż. Palce wskazujący i kciuk tworzą opozycję, natomiast palec środkowy, serdeczny i mały stanowią podpór dla  narzędzia pisarskiego.            

Zarówno podczas terapii jak i ćwiczeń w zaciszu domowym, należy zwracać szczególną uwagę na prawidłową pozycję jaką przyjmuje dziecko w trakcie stania i siedzenia. Ustalenie symetrycznej pozycji wpływa bowiem na rozwijanie kontroli głowy, tułowia i miednicy oraz aktywne utrzymywanie środka ciężkości. Mobilizujmy dzieci do aktywnego stania np. z woreczkiem na głowie (obręcz barkowa: dłonie do zew. w retrakcji, barki w dół; miednica do tyłopochylenia) i poprawnego siadu prostego (siedzenie na guzach kulszowych). Podczas pracy stolikowej pilnujmy obwodu zamkniętego tj. podparcia stóp, ustabilizowania miednicy, zachowanie linii środka nos-pępek, ułożenie stawów łokciowych na blacie stołu. Stwarzajmy dziecku warunki do zróżnicowanej i częstej aktywności fizycznej, ponieważ to właśnie ruch sprzyja rozwojowi układu nerwowego.            

Podsumowując, odpowiednia postawa ciała i prawidłowe wzorce motoryczne stanowią bazę do właściwego kształtowania precyzyjnych form ruchu zarówno w obrębie motoryki małej jak i sfery oralnej.

                                                                                               fragmenty pracy dyplomowej mgr Joanny Hęsio

neurologopedy klinicznego, specjalisty wczesnej interwencji logopedycznej,

                 nt. Terapii logopedycznej dziecka z opóźnionym rozwojem psychoruchowym.        

 [1] Kowalewska J. Koczy M., Wpływ neurosensomotorycznej integracji odruchów na kształtowanie rozwoju psychomotorycznego i kognitywnego u dzieci [w:] Wczesna interwencja logopedyczna pod. red. K. Kaczorowska-Bray, S. Milewski. Gdańsk 2016, s. 682.

[2] Masgutowa S., Regner A.,  Rozwój mowy dziecka w świetle integracji sensomotorycznej. Wrocław 2009, s. 41.  

[3] Regner A., Poradnik terapii ustno-twarzowej. Bytom  2015, s. 19.  

KONKURS LOGOPEDYCZNY

Podstawowe informacje- ROK 2015/2016

 

Logopeda: mgr Magdalena Halczyńska

 

Zajęcia odbywają się:

 

                                       poniedziałeK                  9 40  -   1430

 

                                               wtorek                    9 30  -   1230

 

                                                                             13 30  -   1410

                                                   

 

                                               czwartek                 8 30  -   1200                   

 

 

 

„Chodzi mi o to, aby język giętki. Powiedział wszystko, co pomyśli głowa. A czasem był jak piorun jasny, prędki. A czasem smutny jako pieśń stepowa”.

Juliusz Słowacki

    

PORADY LOGOPEDY DLA RODZICÓW:

Droga Mamo, Tato!

 

  • Jeżeli Wasze dziecko ma kłopoty  logopedyczne, pamiętajcie, że nie wystarczą same ćwiczenia u logopedy, bez Waszego zaangażowania każda terapia skazana jest na porażkę.
  • Wystarczy chęć i dziesięć minut dziennie.
  • Ustawienie aparatu artykulacyjnego odbywa się do 13 roku życia i w tym okresie korygowanie wad wymowy przebiega bez większych stresów iproblemów. Później w terapię logopedyczną trzeba włożyć dużo wysiłku.
  • Im wcześniej zaburzenia mowy zostaną wykryte i ustalony tok postępowania, tym terapia będzie skuteczniejsza.
  • Niestety mowa w dużej mierze wpływa na całokształt rozwoju dziecka, a szczególnie na jego powodzenia w szkole.
  • Pozwólcie robić dziecku miny przed lustrem -  ćwiczcie język, wargi i żuchwę.
  • Bądźcie cierpliwi i opanowani. Terapia logopedyczna musi potrwać. Na efekty trzeba będzie poczekać, ale na pewno przyjdą.
  • Dostrzegajcie nawet najmniejszy sukces dziecka i cieszcie się razem z nim. Pozytywne motywowanie wzmacnia terapię, ale daje też dziecku poczucie pewności i wiary we własne możliwości.
  • Bądźcie czujni na wymowę dziecka wszędzie, nie tylko podczas terapii.
  • Nie korygujcie wymowy dziecka przy kimś.
  • Ćwiczyć można wszędzie: w domu, samochodzie, na spacerze i podczas każdej okazji: mycie rąk, układanie zabawek…
  • Nie zmuszajcie dzieci do ćwiczeń podczas choroby czy złego samopoczucia.
  • Sprawcie, aby ćwiczenia logopedyczne nie tylko korygowały wymowę, ale również rozwijały jego słownictwo, wyobraźnię jasność wyrażania myśli i emocji.
  • Czytajcie dziecku krótkie wierszyki, rymowanki i powtarzajcie je z nim.

 

KILKA INFORMACJI O PRACY LOGOPEDY

 LOGOPEDIAnauka o kształtowaniu właściwej mowy w okresie jej rozwoju i jej doskonaleniu w późniejszym okresie, a także o usuwaniu różnego rodzaju wad i zaburzeń mowy.

 LOGOPEDA  - to specjalista zajmujący się diagnozowaniem, stymulacją rozwoju mowy, profilaktyką oraz terapią zaburzeń mowy.

Szkolny logopeda:

- przeprowadza badania wstępne;
- ustala diagnozę;
- organizuje pomoc logopedyczną;
- prowadzi terapię indywidualną i grupową;
- podejmuje działania profilaktyczne zapobiegające powstawaniu zaburzeń komunikacji;
- wspiera w działaniach wychowawczych i profilaktycznych rodziców i nauczycieli.

 Zapraszam Rodziców i Opiekunów do uczestniczenia w zajęciach w gabinecie logopedycznym.